Jeoloji Ve Dünya Okyanusunun Mineralleri

Jeoloji Ve Dünya Okyanusunun Mineralleri

Jeoloji Ve Dünya Okyanusunun Mineralleri

Gürcistan’ın manyetik kumları Rioni, Supsa, Natanebi, İnguri, Kodor ve Bzıb nehirleriyle oluşmuştur. Yaklaşık 50 km uzunluktaki plaj yatakları şeridinde Çoroh ve Bzıb nehirleri arasında manyetit içeriği yüzde 2-3 arasında değişim göstermektedir. Ancak bu sayı üst metre katmanında 4 cm kapasitesinde mercekler ve ara katmanlarda yüzde 70’e ulaşabilmektedir. En zengin alüvyonlar Supsa ve Natanebi nehirleri arasında meydana gelmektedir. Burada kumlar sığ su bölgesinde genişliği 1-1,5 kilometre arasında ve plaj şeridinde genişliği 10-70 metre arasında odaklanmıştır. Alüvyonların toplam uzunluğu 10 kilometreye ulaşmaktadır.

 

Manyetik kumların alüvyonları kuaternerden sonra su altı millerini, plajları, kısmen gömülü kum tepelerini oluşturmaktadır. Manyetik kum kaynağı Acara-İmereti Sırtının andesitleri, andezitik bazaltları, Natanebi Vadisinin siyenitleridir. Manyetik kumlar esas olarak piroksen, manyetit, titanyum manyetit, kuvars, muskovit, biyotit, biyojenik karbonatlar ve demir hidroksitlerinden oluşmaktadır. Az miktarda epidot, hornblend, peridotit, ilmenit, sfen, rutil, kristal kaya ve şeyl parçaları tespit edilmiştir.

 

Güney Bulgaristan’da Nessebar ve Burgaz Koyları kıyısında manyetik kumlar 1912 yılından beri bilinmektedir. Bunlar Nessebar Şehri'nden Sozopol Şehri’ne genişliği 100 metre uzunluğu 50 kilometre şerit ile uzanmaktadır. Bunların kapasitesi çoğunlukla 0,4 metreyi, nadiren 1 metreyi aşmamaktadır. Plajın su altı yamacının bazı alanlarında manyetit içeriği yüzde 10’a ulaşmakta, sığ kıyı bölgesinde yüzde 3’ü geçmemektedir. Kumlarda manyetitin yanı sıra ilmenit, zirkon, kromit, titanit, piroksen, hematit,  monazit ve başka mineral belirtileri belirlenmiştir.

Güney Bulgaristan alüvyonları Istranca antiklinoryum ve Burgaz sinklinoryum kayalarının Ahela ve Frakiyskaya nehirleri ile aşınması neticesinde oluşmuştur. Volkanik tortullar, müdahaleci asidik ve bazik kayalar, proterozoikten kretaseye bozulmaya maruz kalmıştır.

 

Laboratuvar araştırmaları: Manyetik kumların amaçlanan pratik kullanımı bunların mineral içeriğinin, granülometrisinin, manyetik özelliklerinin vs. araştırılmasını gerektirmektedir.

Kumların manyetik özellikleri ferromanyetitin türü ve miktarına göre tanımlanmaktadır. Doğada kayaçların ve özellikle kumun manyetik özelliklerini tanımlayan çok mineral mevcuttur. (Tablo 1)

Manyetik-mineralojik araştırmalar bizim tarafımızdan Gürcistan (Acara) ve Kırım (Partenit yerleşim birimi) plajlarından alınan kum örnekleri üzerinde yapılmıştır. Dört kum örneği için granülometrik ve mineralojik içerik, manyetik duyarlılık, zorlayıcı kuvvet (Hc) ve küri  ısısı (Tc) incelenmiştir. Mineralojik araştırmalar mineralog V.V. Sereda tarafından “Pivniçreologiya” PDRGP Merkez Laboratuvarında yapılmıştır.

No.1-Manyetik olmayan ham kum (Gürcistan), doğal durum. Manyetik duyarlılık x=4400.10-6 birim. SGSM.

No.2-Zenginleştirilmiş manyetik kum (Gürcistan). Manyetik duyarlılık x=17600.10-6 birim. SGSM.

No.3-Manyetik kum (Gürcistan), zenginleştirme sonrası kum kalıntıları. Manyetik duyarlılık x=600.10-6 birim. SGSM.

No.4-Zenginleştirilmiş manyetik kum (Kırım). Manyetik duyarlılık x=980.10-6 birim. SGSM.

 

Tablo 1-Ferromanyetik minerallerin manyetik parametreleri (25)

Sıra No

Mineral

Formülü

         Manyetik parametreler

X manyetik duyarlılık, birim. SGSM

I,manyetik doygunluk, Gs

Hc Zorlayıcı kuvvet,E

(Tc),Küri  ısısı

1

Manyetit

Fe3O4

0,7-2,0

490

10-150

578

2

Titanyum manyetit

xFe3O4(1-x)TiFe2O4

10-6-10-1

75-430

-

100-578

3

Trevol

NiFe2O4

0,5

240

-

590

4

Jacobsen

MnFe2O4

20

320

-

510

5

Magnezyum ferrit

MgFe2O4

0,8

140

-

310

6

Magemit

yFe2O3

0,3-2,0

435

10-130

675

7

Hematit

aFe2O3

10-5-10-4

1,5-2,5

7000-8000

675

8

Pirotin

FeS1+x

10-2-10-3

17-70

15-110

300-325

9

Gotit

aFeOOH

(0,02-80).10-3

4,8

700

 

10

Lepidokrosit

yFeOOH

(0,9-2,5).10-3

-

-

-

11

Siderit

FeCO3

(20,0-60.0).10-5

-

-

238

 

Gürcistan’dan incelenen örneklerin mineralojik analizi Tablo-2 de verilmiştir. Tespit edilen 14 mineralden en önemlileri piroksen ve manyetittir. Gürcistan sahilinden alınan kumun manyetit içeriği (yaklaşık yüzde 10) ve mineralojik içeriği uygulama ihtiyaçları için potansiyel hammaddenin üst kalitede olduğunu tasdik etmektedir.

Manyetit ve martitin serbest yeterli büyüklükte taneleri dışında, koyu renkli minerallerin taneleri <0>

Her bir fraksiyonda manyetik kumların granilümetrik içeriğini ve manyetit-matrit içeriğini tanımlama sonuçları Tablo 3’te verilmiştir. Manyetik kumların pratik kullanımı için manyetik minerallerin fraksiyonunun silikat ile karşılaştırıldığında daha küçük taneli olması önemlidir. 2-3 ve 4 no’lu kum örneklerinde mıknatısın temel içeriği 0,25-0,1 mm ve <0>

Yoğunluk kavramı Gürcistan kumları için araştırmaya içgörü sağlayabilir.(27)-2,36-2,4 g/cm3.

 

Tablo 2-Araştırılan (İncelenen) örneklerin mineralojik bileşimi

Örnek (Numune)

numarası

Manyetit

%

Martit

Çok

Sayıda

Piroksen%

Epidot

Hafif

Fraksiyon

(Kuvars, plajiyoklaz

Feldispat,kalsedon)%

Hydromica

Piroksenin yerini alan ürünler,%

Hornblend

Oksitler ve hidroksitler

Granat (Koyu renk yarı değerli taş)

Glokonit

Zirkon

Kromit

Turmalin

Stavrolit

1-Manyetijk kum

(Gürcistan)

11

zn

78

zn

8

3

zn

zn

zn

 

 

 

 

 

2-

Zenginleştirilmiş

Manyetik

Kum

(Gürcistan)

40

zn

55

zn

2

3

zn

zn

zn

 

 

 

 

 

3-

Zenginleştirme

Sonrası tortular

(Gürcistan)

                  1

87

1

8

3

zn

 

 

 

zn

zn

zn

zn

4-

Zenginleştirilmiş kum

(Kırım

Partenit)

3

zn

70

zn

17

3

zn

zn

zn

zn

 

 

 

 

 

Tablo 3-Kumların granülometrik içeriği

Örnek (Numune)

numarası

                             >1,0 mm

              1,0-0,5 mm

                             0,5-0,25 mm

Ağırlık,g

Çıkış

%

Fraksiyon olarak manyetit+

Martit içeriği %

Ağırlık,g

Çıkış

%

Fraksiyon olarak manyetit+

Martit içeriği %

Ağırlık,g

Çıkış

%

Fraksiyon olarak manyetit+

Martit içeriği %

Numune 2

Ağırlık 12.17 g

Zenginleştirilmiş

Manyetik kum

(Gürcistan)

 

 

 

0,10

1

Zn birim (Serbest ve dahil)

5,02

41,2

3-5

(Serbest ve dahil)

Numune 3

Ağırlık 54,31 g

Zenginleştirme sonrası tortular

0,02

 

Zn birim (Dahil)

0,48

1

Zn birim

(Serbest ve dahil)

34,33

63

Zn birim

(Serbest ve dahil)

Numune 4

Ağırlık 40,48 g

Zenginleştirilmiş kum

Kırım

Partenit

0,02

 

Dahil

0,72

2

Zn birim

(Dahil)

30,93

76,5

Zn (Dahil)

Numune numarası

                              0,25-0,16 mm

                                0,16-0,10 mm

    <0>

Ağırlık,g

Çıkış

%

Fraksiyon olarak manyetit+

Martit içeriği %

Ağırlık,g

Çıkış

%

Fraksiyon olarak manyetit+

Martit içeriği %

Ağırlık,g

Çıkış

%

Fraksiyon olarak manyetit+

Martit içeriği %

Numune 2

Ağırlık 12,17 g

Zenginleştirilmiş

Manyetik kum

(Gürcistan)

5,50

45

35-40

1,50

12,3

90+-1

0,05

0,5

80-85

Numune 3

Ağırlık 54,31 g

Zenginleştirme sonra tortular

18,81

35

0,5-1,0

(Serbest ve dahil)

0,62

1

20+-1

0,05

 

20-25

Numune 4

Ağırlık 40,48 g

Zenginleştirilmiş kum

Kırım Partenit

8,67

21,5

7-9

0,12

 

35+-1

0,02

 

30-35

 

Kum örneklerinin manyetik özellikleri Tablo 4’te verilmiştir:

Tablo 4-Araştırılan örneklerin manyetik özellikleri

Numune numarası

Manyetik fraksiyonun içeriği

                                               Manyetiklik parametreleri

X.10-6birim.SGSM

HC,e

Tc Derece

1-Manyetik kum

(Gürcistan)

Manyetit-

Martit-işaretler

4400

144

450,540, 600

2-Zenginleştirilmiş manyetik kum (Gürcistan)

Manyetit-@

Martit-işaretler

17600

158

450,540, 600

3-Zenginleştirme sonrası tortular  (Gürcistan)

Manyetit + Martit

%1

600

130

450,540, 600

4-Zenginleştirilmiş kum

(Kırım, Partenit)

Manyetit-% 3

Martit-işaretler

980

237

580

Termomanyetik analiz Taras Şevçenko Ulusal Üniversitesinde Jeoloji Fakültesinin Jeofizik Anabilim Dalında yapılmıştır. Isıdan doygunluk manyetizasyonu eğrisi 2000’e sürekli manyetik alanında aralıksız “ısıtma-soğutma” modunda elde edilmiştir. Sonuçlar resim-1 de verilmiştir. Resimden görüldüğü üzere ilk üç numune ayni bağımlılıklara sahiptir. Bu numunelerin manyetik içeriği sadece nicel olarak farklı olduğundan bu beklenebilir. (Bkz. tablo 2)

 

Soğutma eğrisi ısıtma eğrisinin altına gelmektedir. Bu da bu numunelerde magemit olmadığını göstermektedir.

Resim 1-Termomanyetik eğriler

 

Küri noktası 600 derece sıcaklığı aşmamaktadır ki, manyetitin karakteristiğidir. Ancak 350-600 derece arasında sabitlenen blokaj sıcaklıklarının aralığı, ısıtma sürecinde mineralojik değişikliklerin bir sonucu ve çeşitli boyutlarda manyetik tanelerin mevcudiyetidir. 4. numunenin sıcaklık bağımlılığı 1-3. numuneler için bundan ayrılmaktadır.

Küri manyetitin doğal noktası görünmektedir ve “ısıtma-soğutma” eğrileri hemen hemen farklı değildir.

Örnekler için manyetik doygunluk elde edilmiştir ve onu kompanse eden manyetik alan tanımlanmıştır. (Hc) Bu parametre örneğin manyetik sertliğini karakterize etmektedir. 2 no’lu resimde deney sonuçları verilmiştir. Normal (izotermik) manyetizasyon eğrileri neredeyse tüm örnekler için aynıdır.

Resim 2-Araştırılan örneklerin zorlayıcı kuvvet tanımlama sonuçları

 

İlk üç örnek için dermantizasyon eğrileri benzerdir, onlarda HC büyüklüğü yaklaşık 150 gauss’tur.

Kırım örneği manyetik olarak daha sert olup Hc değeri 230 gausstur.

 

Uygulama alanları: Yirminci yüzyılın başında siyah kumlar sadece metalurjik hammadde olarak değerlendirilmekte idi. Bu zamana doğru dağınık fakat çok sayıda edebi kaynağın analizi manyetik kumun çok sayıda yeni pratik uygulama alanlarını tanımlamayı mümkün kılmaktadır. Hem bağımsız olarak, hem de çeşitli karışımların bir öğesi olarak kullanılması mümkündür.

Uygulama parametreleri, kalitesi ve etkisi kaynak manyetik malzemenin özelliklerine bağlıdır.

Bugüne kadar manyetik tozlar ve kumlar manyetik sistemlerde; arıtma, atık ve endüstriyel suların son arıtımı, çeşitli su sistemlerin işlemleri için içme suyu hazırlama komplekslerinde kullanılmakta olup, filtrelerde granül malzemelerin kullanılması sırasında şunların üretimi için kullanılmaktadır: Sürekli katı ve esnek magnetlerin geliştirilmesi sırasında dolgu maddesi olarak kullanılan manyetik toz, manyetik sıvı, kompozit malzemeler, manyetik aşındırıcı tozlar.

Kombine ürünlerin üretimi öğütme veya karıştırma yoluyla dolgu maddesi üretimi ile yapılmaktadır. İlk yöntem zaman alması ve pahalı olması dolayısıyla sınırlı olarak kullanılmaktadır.

 

Karıştırma yoluyla manyetik kumdan dolgu maddesi üretimi daha ekonomiktir, teknolojiktir ve demir oksitlerini kobalt, nikel, çinko, nadir toprak metalleri ile birleştirmek suretiyle yeni, yüksek enerjili manyetik malzemeler elde etmeyi mümkün kılmaktadır.(23)Bu teknolojiyi yaygın şekilde kullanma ihtiyacı geç kalınmış bir durumdur ancak bu aşamada az talep edilen manyetik kumun fiyatı olabilecek fiyatta bir kaynak malzemesinin olmamasıyla sınırlıdır.

 

Manyetik kumların manyetik fraksiyonunun boyutları ile uyumlu olduğundan, bunların uygulama alanını önemli ölçüde artırmakta, manyetik malzemelerin üretim ve satış teknolojilerini kolaylaştırmaktadır.

Dolayısıyla, kumun ve manyetik sistemlerin kompleks kullanımı aşağıdaki amaçlar için iyileştirilmiş ekonomik değerler ve ekolojik özellikler ile yeni teknolojilerin geliştirilmesini ve hayata geçirilmesini daha mümkün kılmaktadır:

 

-İçme suyunun merkezi hazırlığı,

-Teknik ve atık suların arıtımı,

-Petrol gaz kuyularının yapımı ve işletimi,

-Makine yapımında manyetik aşındırıcı işlem,

-Katı minerallerin nakliyesi,

-Çimento çözeltilerinden ürünlerin mukavemet özelliklerinin artması,

-Manyetik yastık üzerinde bantlı konveyörlerin oluşturulması,

-Manyetik olarak aktif bantlar ile zorlu parkurlar için konveyörün oluşturulması (16);

-Sağlık ve tedavi prosedürleri

 

Şimdiye kadar sınırlı pratik kullanımı sadece Karadeniz'in Gürcistan kıyısında manyetik kumlar bulmuşlardır. Bu kumlar Ureki tatil beldesinde fizyoterapik araç olarak tedavi amacıyla kullanılmaktadır.

Küçük manyetik kum kümelerinin yeni tespit edildiği Ukrayna’nın Karadeniz kıyısında alüvyonlarının ortaya çıkartılması için hedef jeolojik- jeofizik çalışmalarının yapılması gereklidir. Alüvyonların geliştirilmesi katı mineraller çıkartan makinelerin bilim-araştırma ve proje-yapım enstitüsü ve Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi Ulusal Bilim ve Doğal Tarih Müzesi tarafından geliştirilen manyetik olarak duyarlı minerallerin çıkartma cihazı yardımıyla doğal peyzaj bozulmadan yapılabilir.

Manyetik deniz kumu henüz mal (ürün) değildir ancak gelecekte çok pahalı olacaktır.

 

Teşekkür. Yazarlar, mineralojik ve granülojik araştırmalar için mineraloji laboratuvarının şefi V.V.Sereda’ya, örneklerin kimyasal analizi için kimya ve analiz laboratuvarının şefi Z.V.Orlyuk’a (Merkez Laboratuvarı PDRGP “Pivniçgeologiya”), örneklerin termomanyetik analizi için Taras Şevçenko Kiev Ulusal Üniversitesinin Jeoloji Fakültesinin Jeofizik Anabilim Dalı Görevlisi S.Polov’a teşekkür etmektedir. Makalenin bazı hükümlerini müzakere etmesi ve faydalı tartışması için S.İ.Subbotin Jeofizik Enstitüsünün Ana Bilim Görevlisi Jeolog Doktor O.M.Rusakova’da teşekkürü borç bilmektedir.

1 .Abih G.V. Manyetik demir cevherinin (Mıknatıs taşı) Karadeniz’de yatağı (Suja, Katamba Nehirleri)//Dağcılık Dergisi-1856- Kısım 3-Sayfa 10-15

  1. Agbunov M.V .Karadeniz’in antik filosu- M:Bilim,1987-Sayfa 156
  2. Alekseyev L.G. Korneyev A.V. Elastik manyetik malzemeler- M.Kimya,1976-Sayfa 197
  3. Baron Y.M. Ürünlerin ve kesici aletlerin manyetik olarak aşındırıcı ve manyetik işlemi.-L: Makine yapımı, 1986-Sayfa 156
  4. Bibik E.E., Alekseyev A.K .Ferrik sıvılar üzerinde sızdırmazlık ve bunların hesaplama öğeleri.//Dağıtım sistemleri ve elektrotlirde ve manyetik alanlarda davranış.L-1976-Sayfa 22-27
  5. Bibik E.E. Bizunov O.V. Ferromanyetik sıvılar elde etme ve kullanma alanında başarılar. M: “Elektronnik” TSNİP- Seri 6,Baskı 7-1979-Sayfa 660

7.Birla G.S. Hemlin K. Manyetik terapi. M: Grand, 2002-Sayfa 234

  1. Gabuniya K.N. Karadeniz kıyısının manyetik kumları//Gürcistan’ın mineral kaynakları.-Tbilisi, 1933
  2. Cancava K.İ., Yaşvili G.E. Manyetik kumların su altından çıkartılma sorunuyla ilgili Güney Colchis sığ kıyı bölgesinin mühendislik- jeolojik koşulları-Tbilisi,1977.-Sayfa 140-146.
  3. Kalinkin A.K. Manyetik sıvı sızdırmazlık maddelerinin yapılarının analizi. Elektrikli makine ve cihazlarının teori ve hesaplama sorunları. İvanovo;İvanovo Enerji Enstitüsü-Baskı 6,1975-Sayfa 280-282
  4. Klassen V.İ. Atık suların manyetik işlemini kullanma perspektifleri hakkında// Su kaynakları,1981-No.4-Sayfa 146-152.
  5. Klassen V.İ-Su sistemlerinin manyetizasyonu. -M: Kimya 1982.Sayfa 296
  6. Kovalenko V.P., İlinskiy A.A. Sıvıları mekanik kirlerden temizleme ekimleri. M.Kimya1982.Sayfa 270
  7. Kulskiy L.A, Duşkin S.S. Manyetik alan ve su hazırlık işlemleri-Kiev: Naukova Dumka, 1988-Sayfa112.
  8. Kulskiy L.A., Strokaç P.P. Doğal suları temizleme teknolojisi-Kiev:Yüksekokul,1981-Sayfa 327
  9. Kurnikov Y.A. Sürekli manyetik alanlar kullanılarak dağcılık ulaştırma araçlarını oluşturmada teorik ve deneysel esaslar. Dnepropetrovsk Teknik Bilimler Doktoru,1991, Sayfa 36
  10. Kurnikov Y.A. Kontsur İ.F. Panevnik A.V. Su sistemlerini aktivize etmek için manyetize edici cihazlar//Petrol ve gaz sanayi, 1988-No.4 Sayfa 29-31
  11. Kurnikov Y.A.Kontsur İ.F.Panevnik A.V. Kuyuların montaj kalitesini arttırmak için sızdırmazlık çözeltisinin aktivize edilmesi.// M. Petrol Endüstrisi,1989-No.6-Sayfa 29,31
  12. Kurnikov Y.A. Slivnoy V.N. Leyzan L.İ. Manyetik yastık üzerinde konveyörler için manyetik elast kullanma imkanının araştırılması//Maden ve taş ocağı ulaştırmacılığı. M.Nedra, 1978.-Baskı 4-Sayfa 103-108.
  13. Kurnikov Y.A. Slivnoy V.N. Leyzan L.İ. Manyetik yastık üzerinde konveyör bantlar için arttırılmış manyetik özellikleri ile elastik manyetiklerin geliştirilmesi. //Maden ve taş ocağı ulaştırmacılığı. M. Nedra, 1980.-Baskı 6-Sayfa 129-132.
  14. Kurnikov Y.A. Yurçenko V.M. Slivnoy V.N. Tekstilde kullanılan bantların manyetik yumuşal kapağının manyetizasyon eğrisi hakkında// Maden çalışmalarının mekanikleştirilmesi.-Kemerovo; Kuzbas Politeknik Enstitüsü, 1975,-Baskı 75, Sayfa 280-282
  15. Kusakin A.B. Kurnikov Y.A. Kontsur İ.F. Panevnik A.V. Tuz birikimini önlemek için manyetize edici cihazların test sonuçları// Gaz sanayi, 1990-No.7-Sayfa 33,34.
  16. Rabkin L.İ. Soskin S.A. Epşteyn B.Ş.Feritler-L; Energi-1968 Sayfa 379

24.Sokolskiy Y.M. Manyetize edici su-Gerçek ve kurgu.-M; “Kimya”-1990.Sayfa 144.

  1. Dağ kayaçlarının fiziksel özellikleri ve faydalı mineraller. (Petrofizik)-Dortman N.B.-M: Nedra,1976 Sayfa 528.
  2. Tsvetkova Goleva V.(Bulgarca)
  3. Çirvinskiy P.N. Ulyanov A.A. Kafkas’ta Spus Nehrinin siyah kumu. Don Politeknik Enstitüsünün Haberleri.1928,XI-Sayfa 1-11
  4. Şlyago Y.İ. Bibik E.E. Evstişenkov V.S. Cam işleme için aşındırıcı dolgu maddesi ile manyetik-reolojik sıvıların uygulanması.//Cam ve seramik. 1978.-No.1-Sayfa 19,20.
  5. Şnyukov O.F. Ziborov A.P. Karadeniz’in mineral zenginliği- Kiev: Karbon Ltd. baskısı, 2004-Sayfa 278.
  6. Şnyukov E.F. Beloden R.M. Tsemko V.P. Dünya Okyanusunun yararlı mineralleri-Kiev: Bilim Düşünce,1979-Sayfa 256.
  7. Ştokman İ.G. Manyetik nakliye düzeneklerini oluşturma temelleri. M; Nedra,1972-Sayfa 192.
  8. (Almanca)
  9. Patent (II) No.17651 20.01.97
  10. http://iv70.narod.ru/IV/2/1hist.htm
  11. http://www.taboo.ru/adjara/rus/facts.shtml.
  12. http://www.chemport.ru/pertable/elinfo.php?el=22
  13. http://a-epatko.nigtmail.ru/valaam.htm
  14. http://forum.alterlogo.ru/logo/kamchatka_2002.htm
  15. http://doklad.ru/monika/doklad/view/zip-2739-15.html

Bu yazı, Karadeniz kıyılarından elde edilen manyetik kuma ilişkin manyetik-mineralojik çalışmaları ilk kez genelleştirmektedir. Manyetik kumun tanımı, açık bir şekilde ifade edilmektedir. Pratik amaçlar doğrultusunda manyetik kum kullanımı için öneriler hazırlanmıştır.

UDK (551.435.3:551.468.1): (624.136:504.4.058)(477.75+262.54)